 Үнэт цаасны худалдааг олон янзаар зохион байгуулж болдог. Худалдагч худалдан авагчдын арилжааны гэрээ байгуулах уупзалтыг олон газар явуулж болдог байна.
Хөрөнгийн зах зээлийн зохион байгуулалт нь гудамжны гэж нэрлэгддэг үнэт цаасны зохион байгуулалтгүй байдлаас одоогийн үнэт цаасны электрон хөрөнгийн бирж хүртэлх түүхэн хөгжлийн үе шаттай замыг туулж ирсэн.
Хөрөнгийн бирж нь үнэт цаасны худалдааг зохион байгуулах, зохион байгуулагдсан цагаасаа хойш хөгжингүй хэлбэр болтлоо хөгжсөн байна.
Хөрөнгийн бирж нь дараах хэлбэрээр ангилна.
1. Арилжаа явуулах тодорхой цаг хугацаа, орон зай
2. Тодорхой тооны арилжаанд оролцогчид
3. Арилжааны тодорхой дүрэм, арилжаанд оролцогчид нь дүрэм журамд захирагдана. ]
4. Арилжааг тодорхой албан байгууллага зохион байгуулна.
Хөрөнгийн биржийн болон хөрөнгийн биржээс гадуурх үнэт цаасны арилжааг зохион байгуулах зах зээлийг улс орон болгон өөр өөрөөр тодорхойлдог. Зарим оронд хөрөнгийн биржээс гадуурх /бус/ зах зээлийн багтаамж маш бага байхад, зарим оронд өндөр байх жишээтэй. Ихэнх орнуудад үнэт цаасны ихэнх нь хөрөнгийн биржээс гадуурх эргэлтэнд байдаг судалгаа байна.
Эдийн засаг нь өндөр хөгжсөн оронд хөрөнгийн бирж нь үнэт цаасны эргэлтийг зохион байгуулахад гол үүрэг гүйцэтгэдэг. Хөрөнгийн биржийн ач хопбогдол, хөрөнгийн биржийн арилжааны механизмын үнэ цэнэ буурсаар байна.
Хөрөнгийн бирж нь холбооны өндөр үр дүнтэй арга хэрэгслийг ашигладаг тийм ч шаардагатай биш болж байна.
Баруунд хөрөнгийн бирж нь санхүүгийн актив арилжаа явуулдаг байр сууриа аажмаар гээж байна. Арилжааны болон тев /хөрөнгийн/ банкууд нь хөрөнгийн үнэт цаасны худалдааны төв болон өөрчлөгдөж байна.
Хөрөнгийн биржийн гадуурх зах зээлд мөнгөн хөрөнгө үнэт цаасны эргэлт явуулдаг шинэ терлийн байгууллагууд нь орчин цаг үетэйгэээ нийцүүлэн холбооны шугамууд, дэвшилтэт технологиуд, компьютер техник ашиглах болсон.
Хөрөнгийн биржийн гадуурх зах зээл Америкт нилээд хөгжсөн. Компьютер дээрх мэдээллийн дагуу телефон утсаар хөрөнгийн биржийн зуучлагчгүйгээр улсын үнэт цаасыг худалдах гэрээ их хийдэг болсон. Хөрөнгийн биржийн шинээр гарч ирж буй гол өрсөлдөгч нь үнэт цаас худалдаалдаг зохион байгуулалтын шинэ хэлбэр болж байна.
Хөрөнгийн зах зээлийн зохион байгуулалтын хөгжлийн явцад хөрөнгийн биржийн болон хөренгийн биржээс гадуурх үнэт цаасны арилжааг зохион байгуулах хэлбэрийн ялгааг арилгаж байна. |
.jpg){kind=logo}
